Lo lắng và thấy có lỗi trong thai kỳ, tôi có thể nói với ai?
An toàn mẹ và thai5 phút đọcBài 6 trong 6
Điều quan trọng nhất
Căng thẳng, lo âu cùng cảm giác có lỗi rất thường gặp khi sống chung với một tình trạng đòi hỏi nhiều việc mỗi ngày. Đó không phải dấu hiệu cho thấy bạn yếu đuối. Đây là điều bạn có thể nói với đội ngũ chăm sóc.
Vì sao điều này quan trọng với bạn?
Trong thai kỳ, cảm xúc thường bị xếp xuống cuối danh sách. Bạn đang bận với việc đo, việc ăn, việc đi khám, nên chuyện mình thấy thế nào có vẻ là chuyện nhỏ nhất.
Các tài liệu chuyên môn không xếp nó là chuyện nhỏ. Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ đặt chăm sóc tâm lý xã hội thành một phần của chăm sóc y tế thường quy cho mọi người có đái tháo đường. Phần chăm sóc sau sinh cũng bao gồm đánh giá về mặt tâm lý xã hội.
Hiểu đơn giản
Gánh nặng cảm xúc này có tên gọi riêng.
Tài liệu chuyên môn dùng một tên riêng cho gánh nặng cảm xúc cùng những lo lắng gắn với việc sống chung và quản lý một bệnh mạn tính đòi hỏi nhiều. Điều đáng chú ý là nó được mô tả như một thứ khác với trầm cảm cũng như khác với lo âu. Nói cách khác, thấy nặng nề vì bệnh không có nghĩa là bạn đang mắc thêm một bệnh khác.
Cảm giác có lỗi thường tới từ cách người khác nói.
Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ ghi rằng dùng từ ngữ phán xét làm tăng cảm giác xấu hổ cùng cảm giác tội lỗi. Vì vậy nhân viên y tế được khuyên dùng ngôn ngữ tích cực, dựa trên điểm mạnh, đặt con người lên trước. Nếu bạn nghe được câu nào làm mình thấy bị phán xét, câu đó không phải thước đo cho bạn.
Nỗi lo của bạn là có thật.
Ở người đã có đái tháo đường từ trước thai kỳ, các nghiên cứu được Hội Nội tiết Hoa Kỳ và Hội Nội tiết châu Âu tổng hợp ghi nhận rằng nỗi lo sau sinh nổi lên như một mối bận tâm lớn. Các nghiên cứu đó cũng ghi nhận rằng người bệnh mong muốn được hỗ trợ nhiều hơn. Nỗi lo được ghi vào tài liệu chuyên môn nghĩa là nó không phải chuyện bạn tưởng tượng ra.
Bài này cố ý không có bảng điểm nào.
Việc đánh giá là phần việc của nhân viên y tế, không phải việc bạn tự chấm cho mình. Phần của bạn đơn giản hơn nhiều. Đó là nói ra.
Người thân của bạn cũng được tính tới.
Khuyến cáo về việc đánh giá gánh nặng cảm xúc bao gồm cả người chăm sóc cùng người trong gia đình. Nếu chồng bạn hay mẹ bạn cũng đang căng thẳng, điều đó cũng nằm trong phạm vi được hỗ trợ.
Một tình huống thường gặp
Chị Trang thấy tim mình chùng xuống mỗi lần con số trên máy đo không đẹp. Chị bắt đầu nghĩ mình là một người mẹ kém cỏi và không kể chuyện này với ai.
Ở lần khám sau, chị nói một câu ngắn rằng chị thấy quá tải. Chị không được giải quyết xong mọi thứ trong hôm đó, nhưng chị thôi phải mang một mình.
Bạn có thể làm gì?
① Gọi tên cảm giác của bạn
Thử viết ra một câu duy nhất về điều bạn đang thấy. Một câu là đủ. Viết ra giúp bạn nói được vào lần khám tới.
② Nói ra trong lần khám tới
Bạn có thể mở đầu bằng "Tôi thấy quá tải với việc theo dõi" hoặc "Tôi hay thấy mình có lỗi". Nhân viên y tế có phần việc dành cho điều này.
③ Rủ người thân cùng đi nghe
Người nhà hiểu đúng thì bạn bớt phải giải thích. Chính họ cũng được hỗ trợ nếu đang căng thẳng.
④ Tìm hỗ trợ ngay nếu bạn có ý nghĩ làm hại bản thân
Nếu bạn có ý nghĩ làm hại bản thân, hãy nói ngay với nhân viên y tế hoặc với một người bạn tin tưởng. Đừng ở một mình. Đây là tình huống cần hỗ trợ ngay chứ không phải chuyện để dành tới lần hẹn sau.
Điều nhiều người hay hiểu nhầm
"Căng thẳng hoặc cảm giác tội lỗi là việc phải tự chịu, không cần tìm hỗ trợ."
Tài liệu chuyên môn xếp chăm sóc tâm lý xã hội vào phần chăm sóc thường quy cho mọi người có đái tháo đường. Nói ra không phải là làm phiền. Đó là dùng đúng một phần của chăm sóc vốn dành cho bạn.
Điều này không có nghĩa là cứ nói ra thì mọi lo lắng sẽ tan biến. Một số điều cần thời gian. Một số điều cần người có chuyên môn về sức khỏe tinh thần cùng tham gia.
Điều này cũng không có nghĩa là mọi cảm xúc khó chịu trong thai kỳ đều là một bệnh cần điều trị. Việc phân biệt là phần việc của nhân viên y tế. Đó chính là lý do bài này không đưa cho bạn bảng điểm nào để tự chấm.
Bạn thử nhớ lại
Hãy nghĩ ra một câu ngắn mà bạn có thể nói ở lần khám tới về điều bạn đang cảm thấy.
Thử nói thành tiếng. Nếu bạn nói được một câu về cảm giác của mình mà không kèm lời xin lỗi nào, nghĩa là bạn đã nắm được ý chính.
Kiểm tra nhanh
Câu 1. Bạn thấy quá tải và hay tự trách mình từ khi được chẩn đoán. Việc nên làm là gì?
- A. Cố giữ trong lòng cho tới khi sinh xong
- B. Nói với đội ngũ chăm sóc, vì đây là một phần của chăm sóc thường quy
- C. Tự tìm một bảng câu hỏi trên mạng để chấm điểm cho mình
- D. Bỏ bớt việc theo dõi cho nhẹ đầu
Xem giải thích
Đáp án B. Chăm sóc tâm lý xã hội được xếp là một phần của chăm sóc y tế thường quy. Việc đánh giá là phần việc của nhân viên y tế nên bạn không cần tự chấm điểm cho mình.
Câu 2. Cảm giác nặng nề vì bệnh nghĩa là bạn đang mắc thêm một bệnh khác. Đúng hay sai?
Xem giải thích
Sai. Tài liệu chuyên môn mô tả gánh nặng cảm xúc gắn với việc sống chung cùng một bệnh mạn tính như một thứ khác với trầm cảm cũng như khác với lo âu. Việc phân biệt thuộc về nhân viên y tế. Điều đáng làm nhất lúc này là nói ra.
Nguồn của bài này
- Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA). Thúc đẩy hành vi sức khỏe tích cực và sự khỏe mạnh về tinh thần, Chuẩn mực chăm sóc bệnh đái tháo đường năm 2026, mục 5.
- Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA). Quản lý đái tháo đường trong thai kỳ, Chuẩn mực chăm sóc bệnh đái tháo đường năm 2026, mục 15.
- Hội Nội tiết Hoa Kỳ và Hội Nội tiết châu Âu. Hướng dẫn thực hành lâm sàng chung về đái tháo đường có trước thai kỳ, năm 2025.
Lưu ý
Nội dung này nhằm mục đích giáo dục sức khỏe. Nội dung không thay thế thăm khám, chẩn đoán hoặc chỉ định của nhân viên y tế. Hãy trao đổi với nhân viên y tế về trường hợp cụ thể của bạn.
Bản in để phát cho người bệnh
Tải bài này dưới dạng tệp Word để in phát tay. Dùng được cho người bệnh không quen đọc trên điện thoại hoặc khi cần đưa tại phòng khám.
Tải bản inBước tiếp theo
Quay lại danh sách chủ đề để chọn nội dung tiếp theo.
Nội dung nhằm mục đích giáo dục sức khỏe. Nội dung không thay thế thăm khám hoặc chỉ định của nhân viên y tế. Lưu ý y khoa