Vì sao biến chứng có thể âm thầm nhiều năm?

Nhiều người theo dõi sức khỏe của mình bằng một câu hỏi rất tự nhiên. "Hôm nay tôi có thấy gì bất thường không?" Với phần lớn bệnh cấp tính, câu hỏi đó hoạt động tốt. Với biến chứng mạn thì không.

Lý do là những thay đổi này diễn ra chậm và ở những chỗ không có tín hiệu báo động. Dây thần kinh khi bị tổn thương có thể im lặng. Tim có thể đã thay đổi về cấu trúc hoặc chức năng trước khi có triệu chứng nào.

Nếu bạn từng đọc bài về việc vì sao cần xét nghiệm khi vẫn thấy khỏe, đây chính là cùng một logic được chuyển sang giai đoạn sau chẩn đoán. Cảm giác không phải công cụ đo. Xét nghiệm và thăm khám mới là công cụ đo.

Đường huyết cao kéo dài tác động lên mạch máu. Mạch máu thì có mặt ở mọi cơ quan. Đó là lý do một bệnh chuyển hóa lại được theo dõi ở nhiều chỗ khác nhau trên cơ thể.

Sau đây là điều các hướng dẫn quốc tế ghi nhận ở từng nhóm cơ quan.

• Thận. Bệnh thận ở người đái tháo đường thường được xác định bằng xét nghiệm chứ không bằng triệu chứng. Ở người mắc típ 2, bệnh thận có thể đã có mặt ngay lúc được chẩn đoán đái tháo đường.
• Dây thần kinh. Tới một nửa số ca tổn thương thần kinh ngoại biên có thể không gây triệu chứng nào.
• Tim và mạch máu. Người trưởng thành mắc đái tháo đường có nguy cơ cao hơn về những bất thường cấu trúc hoặc chức năng của tim khi chưa có triệu chứng.
• Mắt. Tổn thương mắt nằm trong nhóm biến chứng mà nhân viên y tế hỏi tới và theo dõi. Nhìn mờ có nằm trong danh sách dấu hiệu của đái tháo đường, nhưng có người không nhận thấy dấu hiệu nào cả.

Có một chi tiết đáng nhớ về thận. Thay đổi sớm của chức năng thận có thể được phát hiện qua tăng albumin trong nước tiểu trước cả khi chức năng lọc thay đổi. Nghĩa là xét nghiệm nhìn thấy vấn đề sớm hơn cơ thể.

Xin nói rõ một điều để tránh hiểu nhầm theo hướng ngược lại. Việc tim có thể tổn thương âm thầm không có nghĩa là bạn nên tự đi chụp chiếu tim. Hướng dẫn quốc tế nói rằng ở người chưa có triệu chứng, tầm soát bệnh mạch vành thường quy không cải thiện kết cục, miễn là các yếu tố nguy cơ đang được theo dõi và xử trí.