Sau sinh, những thói quen nào giúp giảm nguy cơ về sau?
Sau sinh4 phút đọcBài 4 trong 6
Điều quan trọng nhất
Nguy cơ đái tháo đường típ 2 sau đái tháo đường thai kỳ là nguy cơ thay đổi được. Cách ăn lành mạnh, vận động đều và cân nặng dần trở về mức trước khi mang thai đều liên quan tới nguy cơ thấp hơn. Đây là việc làm dần, không phải việc làm gấp.
Vì sao điều này quan trọng với bạn?
Giai đoạn sau sinh không phải lúc để ép bản thân. Bạn đang thiếu ngủ, đang hồi phục và đang lo cho một em bé. Kế hoạch nào bắt bạn phải hoàn hảo ngay cũng sẽ đứt trong vài tuần.
Nhưng đây cũng là giai đoạn nhiều người bỏ hết những gì đã xây trong thai kỳ. Giữ lại phần vừa sức là cách dùng lại vốn liếng đó, chứ không phải bắt đầu từ đầu.
Hiểu đơn giản
Nguy cơ này thay đổi được
Tài liệu của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ dẫn lại một nghiên cứu dài hạn cho thấy nguy cơ mắc đái tháo đường sau tiền sử đái tháo đường thai kỳ thấp hơn rõ rệt ở những người theo cách ăn lành mạnh.
Không có một công thức ăn duy nhất
Cũng tổ chức này nêu rõ rằng không có tỷ lệ lý tưởng nào của chất bột đường, chất đạm và chất béo để phòng đái tháo đường. Nhiều kiểu ăn đều phù hợp. Điều quan trọng là chọn cách ăn hợp hoàn cảnh của bạn.
Vận động thì cần bàn về thời điểm
Vận động cường độ trung bình, chẳng hạn đi bộ nhanh, được ghi nhận là có ích ở người có nguy cơ. Nhưng sau sinh còn câu hỏi riêng về việc bạn được bắt đầu trở lại từ khi nào và ở mức nào. Hãy hỏi đội ngũ chăm sóc, vì điều đó phụ thuộc cách bạn sinh con và tình trạng hồi phục.
Cân nặng nên tính theo hướng đi, không theo hạn chót
Ở người từng có đái tháo đường thai kỳ, tài liệu ghi nhận cân nặng tăng thêm so với mức trước khi mang thai liên quan tới nguy cơ cao hơn. Điều đó không có nghĩa bạn phải giảm cân gấp. Mục tiêu và tốc độ nên được bàn với nhân viên y tế.
Một tình huống thường gặp
Chị Mai định quay lại chế độ ăn nghiêm ngặt như hồi mang thai ngay khi ở cữ xong. Được mươi ngày thì chị đuối và bỏ hẳn.
Lần sau chị chọn hai việc thôi. Chị giữ thói quen ăn rau trước trong bữa chính và đẩy xe đưa con đi dạo buổi chiều. Hai việc nhỏ đó chị giữ được lâu.
Bạn có thể làm gì?
① Chọn một thay đổi bạn giữ được
Một thay đổi nhỏ mà bền hơn hẳn kế hoạch lớn kéo dài hai tuần. Hãy bắt đầu từ đúng một việc rồi thêm dần.
② Hỏi về thời điểm vận động trở lại
Hãy hỏi đội ngũ chăm sóc khi nào bạn vận động trở lại được và nên bắt đầu ở mức nào.
③ Bàn về cân nặng theo hướng đi
Bạn có thể hỏi "Mức cân nặng nào hợp lý với tôi lúc này và nên đi tới đó với tốc độ nào?".
④ Rủ người trong nhà cùng làm
Bữa ăn trong nhà thường là bữa chung. Khi cả nhà cùng đổi, việc giữ thói quen dễ hơn hẳn.
Điều nhiều người hay hiểu nhầm
"Đã có tiền sử rồi thì làm gì cũng vậy thôi."
Đây là cách nghĩ hay gặp và nó không khớp với dữ liệu.
Nguy cơ ở nhóm này cộng dồn dần theo thời gian, tức là chưa được quyết định xong. Tài liệu chuyên môn ghi nhận nguy cơ thấp hơn ở những người theo cách ăn lành mạnh. Tài liệu cũng ghi nhận thay đổi lối sống vẫn có lợi bất kể tình trạng đường huyết đã kéo dài bao lâu.
Điều này cũng không có nghĩa mọi thứ nằm trong tay bạn. Nguy cơ còn phụ thuộc nhiều yếu tố bạn không chọn được, như tiền sử gia đình. Nếu về sau bạn vẫn được chẩn đoán đái tháo đường típ 2, đó không phải bằng chứng bạn đã làm sai.
Bạn thử nhớ lại
Nếu phải nói lại cho một người bạn trong hai câu, bạn sẽ mô tả thế nào về việc mình làm được sau sinh?
Thử nói thành tiếng. Nếu hai câu đó nhắc tới một thay đổi vừa sức giữ được lâu và tới việc hỏi đội ngũ chăm sóc về thời điểm phù hợp, nghĩa là bạn đã nắm được ý chính.
Kiểm tra nhanh
Câu 1. Cách bắt đầu nào phù hợp nhất với giai đoạn sau sinh?
- A. Quay lại ngay chế độ ăn nghiêm ngặt nhất mà bạn từng theo
- B. Chọn một thay đổi vừa sức và hỏi đội ngũ chăm sóc về thời điểm vận động trở lại
- C. Chờ tới khi con lớn hẳn rồi mới nghĩ tới chuyện này
- D. Bỏ hoàn toàn nhóm chất bột đường
Xem giải thích
Đáp án B. Tài liệu chuyên môn nêu rõ không có một công thức ăn duy nhất. Chọn cách ăn giữ được lâu quan trọng hơn mức nghiêm ngặt. Riêng phần vận động sau sinh cần hỏi trước.
Câu 2. Đã từng có đái tháo đường thai kỳ thì thay đổi lối sống cũng không giúp được gì. Đúng hay sai?
Xem giải thích
Sai. Nguy cơ ở nhóm này cộng dồn dần theo thời gian nên chưa được quyết định xong. Tài liệu chuyên môn ghi nhận nguy cơ thấp hơn rõ rệt ở những người theo cách ăn lành mạnh.
Nguồn của bài này
- Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA). Quản lý đái tháo đường trong thai kỳ, Chuẩn mực chăm sóc bệnh đái tháo đường năm 2026, mục 15.
- Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA). Phòng ngừa hoặc trì hoãn đái tháo đường và các bệnh đi kèm, Chuẩn mực chăm sóc bệnh đái tháo đường năm 2026, mục 3.
Lưu ý
Nội dung này nhằm mục đích giáo dục sức khỏe. Nội dung không thay thế thăm khám, chẩn đoán hoặc chỉ định của nhân viên y tế. Hãy trao đổi với nhân viên y tế về trường hợp cụ thể của bạn.
Bản in để phát cho người bệnh
Tải bài này dưới dạng tệp Word để in phát tay. Dùng được cho người bệnh không quen đọc trên điện thoại hoặc khi cần đưa tại phòng khám.
Tải bản inBước tiếp theo
Bài tiếp theoCho con bú và đơn thuốc sau sinh, cần rà lại những gì?
Nội dung nhằm mục đích giáo dục sức khỏe. Nội dung không thay thế thăm khám hoặc chỉ định của nhân viên y tế. Lưu ý y khoa