Đồ uống có đường ảnh hưởng thế nào tới đường huyết?
Dinh dưỡng4 phút đọcBài 4 trong 6
Điều quan trọng nhất
Đồ uống có đường là nguồn chất bột đường dễ bị bỏ sót khi bạn nghĩ về bữa ăn của mình. Nước lọc được khuyến khích làm đồ uống chính trong ngày. Điều nhiều người chưa biết là nước ép trái cây cũng nằm trong nhóm đồ uống được khuyên thay bằng nước lọc.
Vì sao điều này quan trọng với bạn?
Khi nói tới ăn uống, phần lớn sự chú ý dồn vào mâm cơm. Ly nước bên cạnh thường được coi là chuyện phụ.
Nhưng phần đường trong đồ uống vẫn là phần đường bạn đưa vào cơ thể. Ăn hoặc uống nhiều hơn thường lệ là một trong những lý do khiến đường huyết lên cao. Nếu bạn đã điều chỉnh bữa ăn mà kết quả đo vẫn chưa như mong đợi, phần đồ uống là chỗ đáng nhìn lại.
Bài này không nhằm bắt bạn bỏ hết mọi thứ có vị ngọt. Bài giúp bạn biết mình có những lựa chọn nào.
Hiểu đơn giản
Sau đây là những loại đồ uống thường chứa nhiều đường.
- Nước ngọt có ga và các loại nước ngọt đóng chai.
- Đồ uống pha thêm đường, chẳng hạn cà phê, trà hoặc sữa được pha ngọt.
- Nước ép trái cây, kể cả loại nguyên chất không thêm đường.
Hai nhóm đầu ít gây bất ngờ. Nhóm thứ ba thì khác. Nhiều người coi nước ép là cách bổ sung trái cây.
Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ khuyên thay đồ uống có đường, kể cả các loại nước ép, bằng nước lọc hoặc đồ uống ít calo hay không calo. Cũng tổ chức này khuyến khích chọn nước lọc thay cho các loại đồ uống khác. Đây là lời khuyên mạnh nhất trong phần đồ uống của tài liệu.
Với trái cây, khuyến cáo chung nghiêng về trái cây nguyên quả. Nói cách khác, ăn quả không đồng nghĩa với uống nước ép của quả đó.
Đồ uống dùng chất tạo ngọt thay đường có thể được dùng thay cho sản phẩm có đường, nhưng ở mức điều độ và trong thời gian ngắn. Đây là bước chuyển tiếp, không phải đích đến.
Bài không xếp hạng từng loại đồ uống và không đưa ra con số cho từng loại, vì lượng phù hợp với mỗi người mỗi khác.
Một tình huống thường gặp
Anh Tân 48 tuổi đã bỏ bánh kẹo từ lâu và khá tự tin về bữa ăn của mình. Mỗi sáng anh vẫn uống một ly nước ép vì nghĩ đó là phần trái cây trong ngày.
Khi kể lại một ngày ăn uống với nhân viên y tế, anh mới biết nước ép cũng nằm trong nhóm đồ uống được khuyên thay bằng nước lọc. Anh giữ lại trái cây nhưng chuyển sang ăn nguyên quả.
Bạn có thể làm gì?
① Để nước lọc ở chỗ dễ lấy nhất
Khi nước lọc luôn trong tầm tay, bạn ít phải ra quyết định hơn. Nước lọc được khuyến khích làm đồ uống chính trong ngày.
② Nghĩ tới trái cây nguyên quả trước khi nghĩ tới nước ép
Nếu bạn thích trái cây, ăn nguyên quả là hướng được khuyến khích hơn so với uống nước ép.
③ Hỏi rõ khi mua đồ uống pha sẵn
Bạn hoàn toàn có thể yêu cầu ít ngọt hoặc không thêm đường.
④ Kể phần đồ uống khi trao đổi với nhân viên y tế
Khi kể lại một ngày ăn uống, hãy kể cả những thứ bạn uống. Đó là phần dễ bị bỏ quên nhất.
Điều nhiều người hay hiểu nhầm
"Nước ép trái cây thì lành mạnh nên uống bao nhiêu cũng được."
Trái cây là nhóm thực phẩm được khuyến khích. Nhưng khi ở dạng nước ép, nó được xếp cùng nhóm với đồ uống có đường trong khuyến cáo của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ. Tài liệu này nêu đích danh các loại nước ép khi khuyên thay bằng nước lọc hoặc đồ uống ít calo.
Chiều ngược lại cũng cần cẩn thận. Điều này không có nghĩa nước ép là thứ nguy hiểm. Nó chỉ có nghĩa là nước ép nên được tính vào phần đồ uống có đường của bạn, chứ không được coi như nước lọc.
Cũng cần nói rõ một điểm. Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ ghi nhận đồ uống có đường có liên quan tới đái tháo đường típ 2, chứ không nói một loại đồ uống gây ra bệnh.
Bạn thử nhớ lại
Nếu một người trong nhà hỏi bạn nên uống gì trong ngày, bạn sẽ trả lời thế nào?
Thử nói thành tiếng bằng từ của bạn. Nếu câu trả lời có nhắc tới nước lọc là đồ uống chính và ý nước ép cũng thuộc nhóm cần hạn chế, nghĩa là bạn đã nắm được ý chính.
Kiểm tra nhanh
Câu 1. Loại đồ uống nào được khuyến khích làm lựa chọn chính trong ngày?
- A. Nước ép trái cây nguyên chất
- B. Nước ngọt loại ít đường
- C. Nước lọc
- D. Trà sữa pha ít ngọt
Xem giải thích
Đáp án C. Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ khuyến khích chọn nước lọc thay cho các loại đồ uống khác. Đồ uống ít calo hoặc không calo chỉ là lựa chọn thay thế ở mức điều độ và trong thời gian ngắn.
Câu 2. Nước ép trái cây nguyên chất không nằm trong nhóm đồ uống cần hạn chế. Đúng hay sai?
Xem giải thích
Sai. Khuyến cáo nêu đích danh các loại nước ép khi khuyên thay đồ uống có đường bằng nước lọc hoặc đồ uống ít calo.
Nguồn đã được kiểm tra
- Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA). Tiêu chuẩn chăm sóc đái tháo đường năm 2026, phần 5 về thúc đẩy hành vi sức khỏe tích cực. Tạp chí Diabetes Care, năm 2026.
- Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật Hoa Kỳ (CDC). Quản lý đường huyết. Rà soát ngày 15 tháng 5 năm 2024.
- Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA). Những hiểu lầm thường gặp về đái tháo đường. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2026.
Tài liệu chuyên môn được dẫn ở trên là tài liệu nước ngoài. Bài dùng tài liệu đó cho nguyên tắc chung, không dùng cho khẩu phần, món ăn hay đơn vị đo lường của Việt Nam.
Lưu ý
Nội dung này nhằm mục đích giáo dục sức khỏe. Nội dung không thay thế thăm khám, chẩn đoán hoặc chỉ định của nhân viên y tế. Hãy trao đổi với nhân viên y tế về trường hợp cụ thể của bạn.
Bản in để phát cho người bệnh
Tải bài này dưới dạng tệp Word để in phát tay. Dùng được cho người bệnh không quen đọc trên điện thoại hoặc khi cần đưa tại phòng khám.
Tải bản inNội dung nhằm mục đích giáo dục sức khỏe. Nội dung không thay thế thăm khám hoặc chỉ định của nhân viên y tế. Lưu ý y khoa