Làm sao ước lượng khẩu phần mà không cần cân đong?

Phần lớn băn khoăn về ăn uống thường xoay quanh câu hỏi món nào được ăn và món nào phải bỏ. Câu hỏi ít được nhắc tới hơn, nhưng cũng quan trọng, là ăn bao nhiêu.

Cùng một món, ăn vừa phải hay ăn thật nhiều sẽ khác nhau. Ăn nhiều hơn thường lệ là một trong những lý do khiến đường huyết lên cao. Vì vậy chỉ nhớ tên món ăn thì chưa đủ.

Cân đong từng bữa rất khó duy trì. Một cách ước lượng bằng mắt, dễ nhớ và làm được ở mọi bữa ăn, thường bền hơn nhiều.

Có một cách chia phần ăn được dùng khá rộng rãi vì dễ hình dung. Bạn tưởng tượng phần ăn của mình được chia theo tỷ lệ sau đây.

• Một nửa là rau không chứa tinh bột.
• Một phần tư là món đạm, chẳng hạn thịt nạc, cá, trứng hoặc các loại đậu.
• Một phần tư là nhóm chất bột đường.

Bữa ăn của người Việt thường dọn chung, mọi người ăn bằng bát và gắp từ đĩa chung, nên khó áp nguyên cách chia đĩa này. Điều đó hoàn toàn bình thường. Chính tài liệu chuyên môn cũng ghi nhận rằng khi một cách làm không phù hợp với văn hóa ăn uống, nên tập trung nhiều hơn vào việc kiểm soát khẩu phần.

Nói cách khác, bạn giữ lấy tinh thần của tỷ lệ đó chứ không cần giữ đúng hình dạng cái đĩa. Phần rau chiếm nhiều nhất, phần đạm vừa phải và phần bột đường không lấn hết phần ăn của bạn.

Tổng lượng ăn là điều dễ bị bỏ qua nhất. Một món lành mạnh nếu ăn quá nhiều thì vẫn là một lượng lớn chất bột đường. Ngược lại, món bạn thích không nhất thiết phải biến mất khỏi mâm cơm nếu phần ăn giữ ở mức vừa phải.

Đây cũng là lý do không có một công thức chung cho tất cả. Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ nêu rõ rằng không có tỷ lệ lý tưởng nào của chất bột đường, chất đạm hay chất béo cho người đái tháo đường. Hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam cũng nêu nguyên tắc cá thể hóa, tức mục tiêu điều trị có thể cao hơn hoặc thấp hơn tùy từng người.