Đường huyết xuống thấp mà vẫn tỉnh, làm gì trước tiên?

Trong xử trí hạ đường huyết, thứ gây hại nhiều nhất là sự chậm trễ. Các chương trình giáo dục về hạ đường huyết đặt việc tránh trì hoãn xử trí ở vị trí đầu tiên trong danh sách những điều cần dạy.

Lý do rất thực tế. Đường huyết càng xuống thì đầu óc càng khó nghĩ rõ, tay chân càng run. Việc mở gói đường hay rót ly nước sẽ khó hơn nhiều so với lúc bạn mới thấy dấu hiệu đầu tiên.

Bài này chỉ nói về tình huống bạn còn tỉnh và còn tự ăn uống được. Nếu người bệnh đã lơ mơ hoặc không nuốt được thì cách xử trí hoàn toàn khác. Phần cảnh báo bên dưới nói rõ điều đó.

Bốn bước theo thứ tự sau đây.

• Nhận ra. Bạn thấy dấu hiệu quen thuộc của mình.
• Đo. Nếu có máy đo, hãy đo ngay.
• Xử trí. Ăn hoặc uống khoảng 15 gam chất bột đường hấp thu nhanh.
• Đo lại. Sau 15 phút, đo lại một lần nữa. Nếu vẫn còn thấp thì lặp lại bước xử trí.

Nhiều người quen gọi cách làm này là "quy tắc 15". Đó là cách gọi phổ biến trong dân gian, không phải tên do Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) đặt ra.

Loại nào là phù hợp? Đường glucose là lựa chọn được ưu tiên. Mọi dạng chất bột đường có chứa glucose đều làm đường huyết lên. Viên nén glucose và gel glucose là hai dạng được nêu trong tài liệu hướng dẫn.

Không dùng đồ nhiều mỡ hoặc nhiều đạm để xử trí ban đầu. Chất béo làm chậm và kéo dài đáp ứng đường huyết, còn chất đạm có thể làm cơ thể tiết thêm insulin.

Một điểm quan trọng mà bài này không tự quyết được. Chưa có tài liệu nào trong bộ nguồn của chúng tôi quy đổi 15 gam ra thực phẩm quen thuộc ở Việt Nam. Hãy nhờ nhân viên y tế chỉ rõ bạn nên dùng thứ gì và bao nhiêu cho đủ, rồi chuẩn bị sẵn đúng thứ đó.