Ba kiểu vận động khác nhau như thế nào?
Vận động4 phút đọcBài 2 trong 6
Điều quan trọng nhất
Vận động không chỉ có một kiểu. Có ba việc khác nhau cùng được khuyến nghị. Một là vận động làm bạn thở nhanh hơn. Hai là bài tập giúp cơ khỏe hơn. Ba là cắt bớt những khoảng ngồi liền một mạch quá lâu. Ba việc này bổ sung cho nhau chứ không thay thế nhau.
Vì sao điều này quan trọng với bạn?
Khi nghe lời khuyên nên vận động, phần lớn mọi người nghĩ tới đi bộ. Đi bộ là một lựa chọn tốt, nhưng nó chỉ là một trong ba việc.
Biết rõ ba việc này giúp bạn thấy mình có nhiều đường hơn để chọn. Có người không đi bộ nhiều được vì công việc, nhưng lại làm tốt việc thứ ba là đứng dậy thường xuyên hơn. Có người ngược lại.
Bài này chỉ nói về sự khác nhau giữa ba kiểu. Cách chọn mức phù hợp và cách duy trì là nội dung của bài kế tiếp.
Hiểu đơn giản
Kiểu thứ nhất là vận động aerobic. Đây là kiểu làm bạn thở nhanh hơn và tim đập nhanh hơn, chẳng hạn đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi. Mức thường được nêu cho người lớn là từ 150 phút mỗi tuần trở lên ở cường độ trung bình đến mạnh, chia ra nhiều ngày trong tuần thay vì dồn vào một buổi.
Kiểu thứ hai là tập tăng sức mạnh cơ. Đây là những bài tập dùng lực của cơ, còn gọi là tập kháng lực. Mức được nêu là 2 tới 3 buổi mỗi tuần. Những buổi này nên rơi vào các ngày không liền nhau để cơ có thời gian hồi phục.
Kiểu thứ ba là giảm thời gian ngồi lâu. Đây là kiểu ít được nhắc tới nhất nhưng lại dễ làm nhất. Khuyến cáo là ngắt quãng những khoảng ngồi kéo dài ít nhất mỗi 30 phút, bằng cách đứng dậy, đi lại vài bước hoặc làm một việc nhẹ.
Điểm dễ nhầm nằm ở chỗ này. Việc thứ ba không phải phiên bản thu nhỏ của việc thứ nhất. Một buổi tập buổi sáng không xóa được ảnh hưởng của việc ngồi liền nhiều giờ trong ngày. Đó là lý do khuyến cáo tách riêng hai việc.
Ba con số ở trên là mức tham khảo chung cho người lớn. Mức phù hợp với riêng bạn phụ thuộc vào sức khỏe, tuổi và công việc của bạn, nên đó là điều nên bàn với nhân viên y tế.
Một tình huống thường gặp
Chị Mai 45 tuổi làm việc văn phòng và có đi bộ vào buổi tối. Chị nghĩ như vậy là đã đủ phần vận động trong ngày.
Khi nhìn lại một ngày làm việc, chị thấy mình ngồi liền nhiều giờ mà gần như không rời ghế. Chị giữ nguyên buổi đi bộ, đồng thời đặt lời nhắc để đứng dậy đi lại vài bước trong lúc làm việc.
Bạn có thể làm gì?
① Nhận ra mình đang mạnh ở kiểu nào
Hầu như ai cũng đã làm được một phần của ít nhất một kiểu. Bắt đầu từ chỗ đó dễ hơn bắt đầu từ số không.
② Chia phần aerobic ra nhiều ngày
Rải đều trong tuần dễ giữ hơn và cũng đúng với hướng dẫn hơn so với việc dồn vào một buổi duy nhất.
③ Đặt một lời nhắc đứng dậy
Nếu công việc buộc bạn ngồi lâu, một lời nhắc đơn giản trên điện thoại đã đủ để bạn nhớ đứng dậy.
④ Hỏi nhân viên y tế trước khi thêm bài tập tăng sức mạnh
Bạn là thành viên quan trọng nhất trong nhóm chăm sóc của chính mình. Hãy hỏi hình thức nào phù hợp với sức khỏe hiện tại của bạn.
Điều nhiều người hay hiểu nhầm
"Tối đã đi bộ rồi thì ngồi cả ngày cũng không sao."
Buổi đi bộ của bạn vẫn có giá trị. Nhưng khuyến cáo nêu riêng việc ngắt quãng những khoảng ngồi kéo dài, tách khỏi phần vận động aerobic. Hai việc được nêu riêng vì chúng không thay nhau.
Chiều ngược lại cũng không đúng. Việc đứng dậy thường xuyên không thay được phần vận động aerobic và phần tập tăng sức mạnh. Cách hiểu gọn nhất là ba việc cộng lại, chứ không phải chọn một.
Bạn thử nhớ lại
Nếu người nhà hỏi có mấy kiểu vận động, bạn sẽ kể thế nào?
Thử nói thành tiếng bằng từ của bạn. Nếu bạn kể được cả ba kiểu và nói được ý chúng không thay thế nhau, nghĩa là bạn đã nắm được ý chính.
Kiểm tra nhanh
Câu 1. Việc ngắt quãng những khoảng ngồi kéo dài được khuyến cáo với khoảng cách thế nào?
- A. Ít nhất mỗi 30 phút
- B. Chỉ cần một lần vào buổi trưa
- C. Chỉ cần khi thấy mỏi lưng
- D. Không cần nếu tối đã đi bộ
Xem giải thích
Đáp án A. Khuyến cáo là ngắt quãng thời gian ngồi kéo dài ít nhất mỗi 30 phút bằng cách đứng dậy, đi lại hoặc làm một việc nhẹ. Đây là khuyến cáo riêng, không thay cho phần vận động aerobic.
Câu 2. Tập tăng sức mạnh cơ và vận động aerobic là hai cách gọi của cùng một việc. Đúng hay sai?
Xem giải thích
Sai. Đây là hai kiểu riêng và được nêu thành hai khuyến cáo riêng. Vận động aerobic làm bạn thở nhanh hơn, còn tập tăng sức mạnh dùng lực của cơ và được nêu ở mức 2 tới 3 buổi mỗi tuần vào những ngày không liền nhau.
Nguồn đã được kiểm tra
- Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA). Tiêu chuẩn chăm sóc đái tháo đường năm 2026, phần 5 về thúc đẩy hành vi sức khỏe tích cực. Tạp chí Diabetes Care, năm 2026.
- Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Tiêu hóa và Thận (NIDDK), Hoa Kỳ. Quản lý bệnh đái tháo đường. Rà soát tháng 10 năm 2023.
Tài liệu chuyên môn được dẫn ở trên là tài liệu nước ngoài. Bài dùng tài liệu đó cho nguyên tắc chung, không dùng cho khẩu phần, món ăn hay đơn vị đo lường của Việt Nam. Ba mức thời lượng trong bài là mức tham khảo chung cho người lớn.
Lưu ý
Nội dung này nhằm mục đích giáo dục sức khỏe. Nội dung không thay thế thăm khám, chẩn đoán hoặc chỉ định của nhân viên y tế. Hãy trao đổi với nhân viên y tế về trường hợp cụ thể của bạn.
Bản in để phát cho người bệnh
Tải bài này dưới dạng tệp Word để in phát tay. Dùng được cho người bệnh không quen đọc trên điện thoại hoặc khi cần đưa tại phòng khám.
Tải bản inBước tiếp theo
Bài tiếp theoLàm sao lập kế hoạch vận động mà tôi giữ được?
Nội dung nhằm mục đích giáo dục sức khỏe. Nội dung không thay thế thăm khám hoặc chỉ định của nhân viên y tế. Lưu ý y khoa