Những xét nghiệm nào giúp phát hiện đái tháo đường?

Rất nhiều người cầm tờ kết quả xét nghiệm về nhà rồi tự tra cứu, tự so sánh và tự kết luận. Việc này gây ra hai kiểu sai lầm. Một là hoảng hốt không cần thiết. Hai là yên tâm không có căn cứ.

Hiểu mỗi xét nghiệm đo cái gì giúp bạn đọc tờ kết quả một cách bình tĩnh và đặt câu hỏi đúng cho bác sĩ, thay vì tự đưa ra kết luận.

Đường huyết lúc đói đo lượng đường trong máu sau khi bạn nhịn ăn ít nhất tám giờ. Đây là con số ở một thời điểm cụ thể, khi cơ thể chưa chịu tác động của bữa ăn.

HbA1c ước tính mức đường huyết trung bình trong khoảng ba tháng gần đây và không cần nhịn ăn. Nó cho biết bức tranh dài hạn thay vì một thời điểm.

Nghiệm pháp dung nạp glucose thì khác hẳn hai loại trên. Đây là một bài kiểm tra chủ động. Bạn nhịn ăn, uống một dung dịch đường, rồi lấy máu lại sau hai giờ. Xét nghiệm này cho biết cơ thể xử lý một lượng đường lớn tốt tới đâu.

Ngoài ba loại trên, khi người bệnh đã có triệu chứng rõ, nhân viên y tế có thể dùng đường huyết bất kỳ, tức là lấy máu ở bất cứ thời điểm nào mà không cần chờ nhịn ăn.

Theo Hướng dẫn của Bộ Y tế, chẩn đoán đái tháo đường được đặt ra khi có một trong bốn kết quả sau. Đường huyết tương lúc đói từ 126 mg/dL (tức 7,0 mmol/L) trở lên. Đường huyết tương sau 2 giờ làm nghiệm pháp dung nạp từ 200 mg/dL (tức 11,1 mmol/L) trở lên. HbA1c từ 6,5% trở lên. Hoặc có triệu chứng kinh điển kèm đường huyết tương bất kỳ từ 200 mg/dL trở lên.

Và đây là phần quan trọng nhất của bài. Thường cần làm lại xét nghiệm để khẳng định. Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Tiêu hóa và Thận Hoa Kỳ nêu rõ rằng bác sĩ thường dùng một xét nghiệm thứ hai để xác nhận chẩn đoán. Một con số vượt ngưỡng trong một lần đo chưa phải là kết luận cuối cùng.