Tê bì, rát bỏng hay mất thăng bằng, nên hiểu thế nào?

Rất nhiều người bỏ qua những cảm giác này vì cho rằng chúng thuộc về tuổi tác hay về việc ngồi lâu. Cũng có người ngại kể vì thấy chúng quá nhỏ để làm phiền nhân viên y tế.

Nhưng hướng dẫn quốc tế xếp đúng những biểu hiện đó vào phần cần khai thác trong lần khám. Khi đánh giá người mắc đái tháo đường, nhân viên y tế được khuyến cáo hỏi về triệu chứng thần kinh hiện có như đau, rát bỏng và tê bì, cùng với các biểu hiện mạch máu như mỏi chân hay đau bắp chân khi đi lại.

Nói cách khác, những cảm giác bạn định bỏ qua chính là dữ liệu mà lần khám cần có.

Các sợi thần kinh không giống nhau, nên tổn thương ở nhóm sợi khác nhau tạo ra cảm giác khác nhau.

• Nhóm sợi nhỏ. Thường gây đau cùng những cảm giác khó chịu như rát bỏng và châm chích.
• Nhóm sợi lớn. Thường gây tê bì, mất thăng bằng kèm dễ té ngã cùng với mất cảm giác bảo vệ ở bàn chân.

Đây là lý do hai người cùng có tổn thương thần kinh lại mô tả hai chuyện khác nhau. Một người kể về đau, người kia kể về mất cảm giác.

Và có một nhóm thứ ba không kể gì cả. Hướng dẫn quốc tế ghi rằng tới 50% ca tổn thương thần kinh ngoại biên do đái tháo đường có thể không có triệu chứng. Vì vậy việc bạn không có cảm giác gì bất thường không có nghĩa là mọi thứ đã được kiểm tra xong. Đó cũng là lý do việc đánh giá thần kinh được khuyến cáo làm ít nhất mỗi năm một lần cho mọi người mắc đái tháo đường.

Ngoài tay chân, thần kinh còn điều khiển những việc chạy tự động trong cơ thể. Khi đánh giá phần này, nhân viên y tế có thể hỏi về chóng mặt khi đứng dậy, về cảm giác mau no, về thay đổi tiết mồ hôi hoặc về da khô nứt ở tay chân. Những thay đổi đó cũng đáng được kể ra.

Một điểm nữa cần nhắc gọn. Khi cảm giác bảo vệ ở bàn chân giảm, chấn thương nhỏ có thể xảy ra mà bạn không nhận ra. Đó là con đường dẫn tới vết loét. Cách chăm sóc và theo dõi bàn chân hằng ngày được trình bày riêng trong loạt bài về bàn chân, nên bài này không đi vào chi tiết đó.