Hút thuốc ảnh hưởng thế nào tới tim, mạch máu và thận của bạn?
Tim thận lâu dài5 phút đọcBài 2 trong 6
Điều quan trọng nhất
Hút thuốc nằm trong danh sách các yếu tố làm tăng nguy cơ bệnh tim và mạch máu ở người mắc đái tháo đường. Bỏ thuốc được xếp cùng nhóm với ăn uống, vận động và giảm cân trong các việc bảo vệ mạch máu. Tài liệu về thận cũng xếp bỏ thuốc vào nhóm việc làm chậm tổn thương thận.
Vì sao điều này quan trọng với bạn?
Đái tháo đường vốn đã tác động lên thành mạch máu. Hút thuốc tác động lên cùng hệ thống đó. Hai thứ không cộng vào hai chỗ khác nhau mà cùng dồn vào một chỗ.
Trong tài liệu chuyên môn của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ, hút thuốc xuất hiện đi xuất hiện lại trong danh sách yếu tố nguy cơ bệnh tim mạch, đứng cạnh tuổi cao, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, bệnh thận mạn và thừa cân. Đó là lý do nhân viên y tế hỏi về thuốc lá ngay cả khi bạn tới khám vì đường huyết.
Điều đáng chú ý là bỏ thuốc không chỉ được nhắc trong phần về tim. Nó cũng nằm trong danh sách các can thiệp làm giảm lượng đạm rò rỉ ra nước tiểu, tức là một dấu hiệu sớm của tổn thương thận.
Hiểu đơn giản
Có thể hình dung mạch máu như hệ thống ống dẫn nước đi khắp cơ thể. Tim, thận, mắt và bàn chân đều nhận máu qua hệ thống đó. Cái gì làm hỏng đường ống thì làm hỏng nhiều nơi cùng lúc, chứ không riêng một nơi.
Sau đây là ba chỗ mà bỏ thuốc được nhắc tới trong tài liệu chuyên môn.
- Huyết áp. Bỏ thuốc nằm trong nhóm hành vi lối sống được khuyến nghị cho người có huyết áp cao hơn mức bình thường, cùng với giảm cân khi cần, ăn giảm muối, hạn chế rượu và tăng vận động
- Suy tim. Các biện pháp phòng ngừa được nêu gồm dinh dưỡng, vận động, quản lý cân nặng và bỏ thuốc
- Thận. Bỏ thuốc nằm trong danh sách các việc làm giảm lượng đạm rò rỉ ra nước tiểu
Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Tiêu hóa và Thận của Hoa Kỳ cũng đưa việc ngừng hút thuốc vào bộ bốn việc cơ bản của quản lý đái tháo đường, cùng với xét nghiệm đường huyết trung bình, huyết áp và mỡ máu.
Bài này không nói bao nhiêu điếu là nhiều hay ít. Tài liệu chuyên môn liệt kê hút thuốc như một yếu tố nguy cơ mà không đặt ra một mức nào để dưới mức đó thì thôi không tính nữa.
Một tình huống thường gặp
Một người mắc đái tháo đường típ 2 hút vài điếu mỗi ngày, chủ yếu khi ngồi cà phê với bạn. Người đó không nghĩ mình là "người nghiện thuốc" nên cũng không nhắc chuyện này khi đi khám.
Trong một lần khám, bác sĩ hỏi thẳng về thuốc lá. Người đó ngại và trả lời là "có, nhưng ít thôi".
Câu trả lời đó vẫn là thông tin có ích. Nó cho phép việc bỏ thuốc được đưa vào kế hoạch chăm sóc, thay vì nằm ngoài mọi cuộc trò chuyện.
Bạn có thể làm gì?
① Nói thật về mức hút hiện tại của bạn
Không cần chuẩn bị một con số chính xác. Điều quan trọng là nhân viên y tế biết có việc này để đưa vào kế hoạch.
② Hỏi về các hỗ trợ bỏ thuốc đang có
Bạn có thể hỏi "Ở đây có chương trình hoặc người hỗ trợ bỏ thuốc không?". Bỏ thuốc là việc khó và hiếm ai làm một mình được ngay lần đầu.
③ Coi mỗi lần thử là một bước, không phải một kỳ thi
Nhiều người cần thử vài lần trước khi bỏ được. Quay lại hút không xóa những gì bạn đã làm được.
④ Nhắc lại chuyện này ở lần khám sau
Nếu lần này chưa sẵn sàng thì vẫn có thể mở lại chủ đề vào lần sau. Kế hoạch có thể thay đổi theo thời điểm của bạn.
Điều nhiều người hay hiểu nhầm
"Tôi hút không nhiều nên thuốc lá không ảnh hưởng gì đáng kể tới bệnh của tôi."
Cách nghĩ này rất phổ biến và dễ hiểu, vì "ít" nghe như "gần bằng không".
Nhưng tài liệu chuyên môn không đặt ra một ngưỡng số điếu nào. Hút thuốc được liệt kê là yếu tố nguy cơ bệnh tim mạch mà không kèm điều kiện về số lượng. Bỏ thuốc cũng được liệt kê trong các việc bảo vệ tim và thận mà không kèm điều kiện nào về mức hút trước đó.
Điều này không có nghĩa là bạn đã làm hỏng mọi thứ. Ý ở đây ngược lại. Vì bỏ thuốc nằm trong nhóm việc có ích, nên nó vẫn là một việc đáng làm ở bất kỳ mức hút nào và ở bất kỳ thời điểm nào.
Bạn thử nhớ lại
Kể ra hai bộ phận trong cơ thể được nhắc tới khi nói về lợi ích của việc bỏ thuốc trong bài này.
Nếu bạn nghĩ tới tim và thận, hoặc nói chung là mạch máu, bạn đã nắm được ý chính.
Kiểm tra nhanh
Câu 1. Trong tài liệu chuyên môn, bỏ thuốc được xếp cùng nhóm với những việc nào?
- A. Chỉ với việc uống thuốc đều
- B. Với ăn uống hợp lý, vận động, quản lý cân nặng và giảm muối
- C. Với việc đo đường huyết tại nhà
- D. Không được xếp cùng nhóm nào cả
Xem giải thích
Đáp án B. Bỏ thuốc được nêu cùng với giảm cân khi cần, ăn giảm muối, hạn chế rượu và tăng vận động trong nhóm hành vi lối sống. Bỏ thuốc cũng nằm trong nhóm biện pháp phòng suy tim.
Câu 2. Hút ít thì tài liệu chuyên môn coi như không tính. Đúng hay sai?
Xem giải thích
Sai. Tài liệu liệt kê hút thuốc là yếu tố nguy cơ bệnh tim mạch mà không đặt ra ngưỡng số điếu. Bỏ thuốc vẫn là việc đáng làm ở bất kỳ mức hút nào.
Nguồn đã được kiểm tra
- Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA). Tiêu chuẩn chăm sóc đái tháo đường năm 2026, phần Bệnh tim mạch và quản lý nguy cơ.
- Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA). Tiêu chuẩn chăm sóc đái tháo đường năm 2026, phần Bệnh thận mạn và quản lý nguy cơ.
- Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Tiêu hóa và Thận (NIDDK), Hoa Kỳ. Quản lý đái tháo đường. Rà soát tháng 10 năm 2023.
Lưu ý
Nội dung này nhằm mục đích giáo dục sức khỏe. Nội dung không thay thế thăm khám, chẩn đoán hoặc chỉ định của nhân viên y tế. Hãy trao đổi với nhân viên y tế về trường hợp cụ thể của bạn.
Bản in để phát cho người bệnh
Tải bài này dưới dạng tệp Word để in phát tay. Dùng được cho người bệnh không quen đọc trên điện thoại hoặc khi cần đưa tại phòng khám.
Tải bản inBước tiếp theo
Bài tiếp theoVì sao cần kiểm tra thận định kỳ khi bạn không thấy gì bất thường?
Nội dung nhằm mục đích giáo dục sức khỏe. Nội dung không thay thế thăm khám hoặc chỉ định của nhân viên y tế. Lưu ý y khoa