Đọc tờ hướng dẫn ở nhà mà chưa hiểu thì làm sao?

Nhiều lời dặn quan trọng đến tay bạn dưới dạng giấy tờ. Tờ dặn dò sau khám, tờ hướng dẫn chuẩn bị xét nghiệm, tờ giấy kèm theo khi nhận thuốc. Lúc đọc chúng, bạn thường ở nhà một mình, không có ai bên cạnh để hỏi ngay.

Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ nêu rằng việc hướng dẫn người đái tháo đường phải được thiết kế cho vừa với khả năng đọc hiểu của từng người, kể cả khả năng hiểu những con số liên quan tới sức khỏe.

Nói cách khác, yêu cầu dễ hiểu được đặt lên tờ giấy, không đặt lên bạn. Khi một tờ hướng dẫn làm bạn bối rối, phản ứng hợp lý là hỏi lại cho rõ chứ không phải tự trách mình.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật Hoa Kỳ có một bộ tiêu chí dùng để xem xét một tài liệu sức khỏe có dễ hiểu hay chưa. Bốn ý sau đây lấy từ bộ tiêu chí đó.

• Việc chính không nằm ở phần đầu. Bạn phải đọc gần hết mới biết mình cần làm gì.
• Tờ giấy không nói rõ phải làm gì. Nó mô tả nhiều thứ nhưng không chỉ ra hành động cụ thể nào.
• Bạn bị bắt tự tính toán. Tờ giấy đưa ra một con số rồi để bạn tự quy ra phần việc của mình.
• Có từ chuyên môn không kèm giải nghĩa. Từ đó quen với người viết nhưng lạ với người đọc.

Bốn dấu hiệu này chỉ cho thấy tờ giấy chưa được viết vừa với người đọc. Nhận ra được chúng, bạn có thêm lý do chính đáng để hỏi lại.

Việc 1. Tìm ba thông tin trước tiên

Đó là làm gì, làm khi nào và làm trong bao lâu. Nếu tìm mãi không đủ ba, thì thứ còn thiếu chính là câu hỏi của bạn.

Việc 2. Đánh dấu chỗ chưa rõ ngay lúc đọc

Khoanh tròn từ lạ, gạch dưới câu mơ hồ. Đừng chờ tới lúc gặp nhân viên y tế mới cố nhớ mình vướng ở đâu.

Việc 3. Đề nghị được nói lại bằng lời dễ hiểu hơn

Bạn có thể chỉ vào chỗ đã khoanh và hỏi "Nhờ anh chị nói lại giúp tôi bằng lời đơn giản hơn được không?". Người trả lời không nhất thiết phải là người đã khám cho bạn. Điều dưỡng, dược sĩ hoặc nhân viên y tế nơi bạn khám đều nằm trong nhóm chăm sóc của bạn.

Có một việc nên tránh. Khi tờ hướng dẫn thiếu mất một chi tiết quan trọng, đừng tự đoán phần còn thiếu, nhất là khi phần đó có con số.