Kết quả lúc đói, trước ăn và sau ăn khác nhau thế nào?
Theo dõi đường huyết5 phút đọcBài 3 trong 6
Điều quan trọng nhất
Sổ theo dõi của bạn có thể chứa ba loại kết quả khác nhau. Kết quả lúc đói, kết quả trước một bữa ăn và kết quả sau ăn trả lời những câu hỏi khác nhau. Vì vậy hãy ghi rõ mỗi con số thuộc loại nào. Khi xem lại, hãy so cùng một loại với nhau.
Vì sao điều này quan trọng với bạn?
Ba loại kết quả này nằm chung một cuốn sổ nên rất dễ bị đọc lẫn vào nhau. Một con số đo sau bữa ăn và một con số đo lúc đói kể hai câu chuyện khác nhau, dù chúng nằm cạnh nhau trên cùng một trang.
Khi các loại bị trộn lẫn, cả trang số trở nên khó dùng. Nhân viên y tế cũng khó biết con số nào đang nói về điều gì.
Có một chi tiết rất hay bị nhầm. Kết quả sau ăn được tính giờ từ lúc bạn bắt đầu ăn, không phải từ lúc bạn ăn xong. Riêng chi tiết này đã đủ làm lệch một loạt con số trong sổ.
Hiểu đơn giản
Kết quả lúc đói
Đây là kết quả đo khi bạn chưa ăn gì trong nhiều giờ, thường là vào buổi sáng trước bữa sáng. Trong các tài liệu về xét nghiệm, lúc đói nghĩa là chưa ăn trong ít nhất 8 giờ. Kết quả này cho biết đường huyết của bạn ở đâu khi cơ thể chưa nhận thức ăn mới.
Kết quả trước ăn
Đây là kết quả đo ngay trước một bữa ăn bất kỳ trong ngày, chẳng hạn trước bữa trưa hoặc trước bữa tối. Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ xếp riêng nhóm kết quả trước ăn khi nói về theo dõi đường huyết. Kết quả lúc đói buổi sáng cũng là một dạng kết quả trước ăn, chỉ khác ở chỗ nó đến sau một đêm dài không ăn.
Kết quả sau ăn
Đây là kết quả đo sau bữa ăn. Điều quan trọng nhất nằm ở cách tính giờ. Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ ghi rằng kết quả sau ăn nên được đo trong khoảng 1 tới 2 giờ tính từ lúc bắt đầu bữa ăn, vì đó thường là lúc đường huyết lên tới mức cao nhất ở người mắc đái tháo đường.
Nhiều người tính giờ từ lúc buông đũa. Nếu bữa ăn kéo dài, cách tính đó làm bạn đo muộn hơn thời điểm cần đo. Vì vậy hãy bấm giờ ngay từ miếng đầu tiên.
Bài này không nêu con số mục tiêu
Mỗi loại kết quả có một khoảng mong muốn riêng. Khoảng đó lại không giống nhau giữa người này với người kia. Cả hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam và tài liệu của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ đều ghi rằng mục tiêu đường huyết có thể chặt hơn hoặc lỏng hơn tùy từng người. Vì vậy con số mục tiêu của bạn là điều cần hỏi nhân viên y tế.
Một tình huống thường gặp
Cô Nga 49 tuổi ghi trong sổ nhiều kết quả kèm chữ "sau ăn". Nhưng lần nào cô cũng đo ngay khi vừa buông đũa.
Khi mang sổ đi khám, cô mới biết kết quả sau ăn được tính giờ từ lúc bắt đầu bữa ăn. Từ đó cô ghi thêm giờ bắt đầu ăn bên cạnh giờ đo.
Bạn có thể làm gì?
① Ghi loại kết quả bên cạnh mỗi con số
Chỉ cần một chữ ngắn cho biết đó là kết quả lúc đói, trước ăn hay sau ăn.
② Với kết quả sau ăn, tính giờ từ lúc bắt đầu ăn
Nhìn đồng hồ ngay khi bạn ăn miếng đầu tiên, rồi đo trong khoảng 1 tới 2 giờ sau đó.
③ Khi xem lại sổ, so cùng một loại với nhau
So kết quả lúc đói với kết quả lúc đói, so kết quả sau ăn với kết quả sau ăn.
④ Hỏi loại kết quả nào quan trọng với bạn
Bạn có thể hỏi "Tôi nên chú ý loại kết quả nào?" và "Khoảng mong muốn của riêng tôi là bao nhiêu?".
Điều nhiều người hay hiểu nhầm
"Kết quả sau ăn được tính giờ từ lúc ăn xong."
Cách tính này rất phổ biến, nhưng nó không khớp với cách các tài liệu chuyên môn mô tả.
Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ ghi rằng kết quả sau ăn nên được đo trong khoảng 1 tới 2 giờ tính từ lúc bắt đầu bữa ăn. Lý do là ở người mắc đái tháo đường, đường huyết thường lên tới mức cao nhất trong khoảng thời gian đó.
Một bữa cơm gia đình có thể kéo dài. Nếu bạn tính giờ từ lúc buông đũa, thời điểm đo trôi về sau và con số thu được không còn nói lên điều mà nó cần nói.
Điều này không có nghĩa là bạn phải căn giờ chính xác từng phút. Cũng không có nghĩa là một lần đo lệch giờ làm hỏng cả cuốn sổ. Ý ở đây là mốc tính giờ nằm ở miếng ăn đầu tiên.
Bạn thử nhớ lại
Hãy tưởng tượng bạn bắt đầu ăn tối lúc bảy giờ và ăn xong lúc bảy giờ ba mươi. Nếu được dặn đo sau ăn, bạn sẽ bắt đầu tính giờ từ mốc nào?
Nếu bạn tính từ lúc bảy giờ, tức là từ lúc bắt đầu ăn, nghĩa là bạn đã nắm đúng điều quan trọng nhất của bài.
Kiểm tra nhanh
Câu 1. Bạn được dặn đo đường huyết sau ăn. Bạn nên bắt đầu tính giờ từ lúc nào?
- A. Từ lúc bạn ăn miếng đầu tiên
- B. Từ lúc bạn ăn xong bữa
- C. Từ lúc bạn rời khỏi bàn ăn
- D. Từ lúc bạn thấy no
Xem giải thích
Đáp án A. Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ ghi rằng kết quả sau ăn nên được đo trong khoảng 1 tới 2 giờ tính từ lúc bắt đầu bữa ăn. Nếu tính từ lúc ăn xong, thời điểm đo sẽ trôi về sau, nhất là khi bữa ăn kéo dài.
Câu 2. Có thể so thẳng một kết quả sau ăn với một kết quả lúc đói để xem con số nào tốt hơn. Đúng hay sai?
Xem giải thích
Sai. Hai loại kết quả trả lời hai câu hỏi khác nhau và có khoảng mong muốn khác nhau. Khi xem lại sổ, hãy so cùng một loại với nhau. Khoảng mong muốn của riêng bạn là điều cần hỏi nhân viên y tế.
Nguồn đã được kiểm tra
- Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA). Tiêu chuẩn chăm sóc đái tháo đường năm 2026, phần Mục tiêu đường huyết, hạ đường huyết và cơn tăng đường huyết.
- Bộ Y tế Việt Nam (Cục Quản lý Khám, chữa bệnh). Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị đái tháo đường típ 2. Ban hành năm 2020, sửa đổi năm 2021.
- Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Tiêu hóa và Thận (NIDDK), Hoa Kỳ. Các xét nghiệm và chẩn đoán đái tháo đường. Rà soát tháng 7 năm 2022.
Lưu ý
Nội dung này nhằm mục đích giáo dục sức khỏe. Nội dung không thay thế thăm khám, chẩn đoán hoặc chỉ định của nhân viên y tế. Hãy trao đổi với nhân viên y tế về trường hợp cụ thể của bạn.
Bản in để phát cho người bệnh
Tải bài này dưới dạng tệp Word để in phát tay. Dùng được cho người bệnh không quen đọc trên điện thoại hoặc khi cần đưa tại phòng khám.
Tải bản inNội dung nhằm mục đích giáo dục sức khỏe. Nội dung không thay thế thăm khám hoặc chỉ định của nhân viên y tế. Lưu ý y khoa