Vì sao cùng một đường huyết lại có hai con số khác nhau?
Theo dõi đường huyết5 phút đọcBài 2 trong 6
Điều quan trọng nhất
Đường huyết được ghi bằng hai đơn vị khác nhau là mmol/L và mg/dL. Cùng một mức đường huyết cho ra hai con số rất khác nhau tùy theo đơn vị. Vì vậy hãy nhìn đơn vị in cạnh con số trước khi đọc. Khi kể con số cho người khác, hãy nói kèm đơn vị.
Vì sao điều này quan trọng với bạn?
Đọc nhầm đơn vị không phải chuyện nhỏ. Với cùng một mức đường huyết, con số ghi theo mg/dL lớn hơn con số ghi theo mmol/L rất nhiều lần. Nếu bạn quen một đơn vị rồi nhìn con số của đơn vị kia, bạn có thể hiểu sai hẳn tình trạng của mình.
Hiểu sai theo hướng nào cũng dẫn tới xử trí sai. Có người hoảng lên và làm những việc không cần thiết. Có người yên tâm nhầm rồi bỏ qua một kết quả đáng chú ý. Vì vậy đơn vị là thứ cần nhìn trước, còn con số nhìn sau.
Chuyện này dễ xảy ra hơn nhiều người nghĩ. Máy đo ở nhà, phiếu xét nghiệm của cơ sở y tế và tài liệu bạn đọc được có thể không dùng cùng một đơn vị.
Hiểu đơn giản
Hai đơn vị cùng đo một thứ
Cả hai đơn vị đều đo lượng đường trong máu. Chúng chỉ dùng hai thang khác nhau, giống như chiều cao có thể ghi bằng mét hoặc bằng centimét. Vì thang khác nhau nên con số hiện ra cũng khác nhau, dù mức đường huyết thì vẫn thế.
Cả tài liệu chuyên môn của Việt Nam và tài liệu quốc tế đều ghi kèm cả hai đơn vị mỗi khi nêu một mức đường huyết. Đó là cách để không ai đọc nhầm.
Cùng một mức, hai cách viết
Hai ví dụ dưới đây cho thấy cùng một mức đường huyết được viết bằng hai cách.
- 3,9 mmol/L và 70 mg/dL là cùng một mức đường huyết
- 10,0 mmol/L và 180 mg/dL là cùng một mức đường huyết
Hai cặp số này chỉ để bạn thấy khoảng cách giữa hai cách viết. Đây không phải mục tiêu của bạn. Mục tiêu đường huyết được đặt riêng cho từng người. Người đặt mục tiêu đó là nhân viên y tế đang điều trị cho bạn.
Bạn không cần thuộc lòng hai cặp số này và cũng không cần tự tính đổi qua lại. Việc cần làm chỉ là biết mình đang đọc đơn vị nào.
Cách nhận ra bạn đang nhìn đơn vị nào
Hãy tìm dòng chữ nhỏ in ngay cạnh con số trên màn hình máy, hoặc cột ghi đơn vị trên phiếu xét nghiệm. Ngoài ra có một dấu hiệu dễ nhớ. Con số ghi theo mmol/L thường nhỏ và có một chữ số sau dấu phẩy, còn con số ghi theo mg/dL thường là số nguyên lớn hơn nhiều lần.
Một tình huống thường gặp
Bác Hạnh đo đường huyết ở nhà rồi gọi điện đọc kết quả cho con gái đang ở xa. Bác chỉ đọc con số mà không nói đơn vị.
Con gái bác quen nhìn kết quả ghi bằng đơn vị kia nên hiểu ra một tình trạng khác hẳn. Cô suýt khuyên mẹ làm một việc không cần thiết. Sau lần đó, hai mẹ con thống nhất đọc kết quả là đọc kèm đơn vị.
Bạn có thể làm gì?
① Nhìn đơn vị trước, nhìn con số sau
Mỗi lần cầm máy lên hoặc mở phiếu xét nghiệm ra, hãy đọc đơn vị trước. Thói quen này chỉ mất một giây.
② Ghi đơn vị vào sổ theo dõi
Ghi tên đơn vị ở trang đầu sổ rồi ghi lại nếu bạn đổi sang máy khác.
③ Nói kèm đơn vị mỗi khi kể con số cho người khác
Khi gọi cho người nhà hoặc khi nhắn cho nhân viên y tế, hãy đọc cả đơn vị.
④ Khi hai kết quả vênh nhau, kiểm tra đơn vị trước rồi hỏi
Nếu con số trên máy và con số trên phiếu chênh nhau nhiều, việc đầu tiên là xem hai bên có cùng đơn vị không. Sau đó hãy hỏi nhân viên y tế thay vì tự tính đổi.
Điều nhiều người hay hiểu nhầm
"mg/dL và mmol/L là cùng một con số, chỉ khác cách viết."
Hai đơn vị đo cùng một thứ, nhưng con số thì không giống nhau chút nào.
Với cùng một mức đường huyết, cách ghi theo mg/dL cho ra con số lớn hơn nhiều lần so với cách ghi theo mmol/L. Hai ví dụ ở phần trên cho thấy khoảng cách đó. 3,9 mmol/L và 70 mg/dL là cùng một mức. 10,0 mmol/L và 180 mg/dL cũng là cùng một mức.
Vì vậy đọc con số của đơn vị này rồi hiểu theo thang của đơn vị kia là chỗ dễ nhầm nhất và cũng là chỗ dễ gây hại nhất.
Điều này không có nghĩa là bạn phải học cách tự đổi đơn vị. Cũng không có nghĩa là một trong hai đơn vị đúng hơn đơn vị kia. Việc cần làm gọn hơn nhiều. Nhìn đơn vị in trên máy và trên phiếu trước khi đọc con số, rồi nói kèm đơn vị mỗi khi kể lại cho người khác.
Bạn thử nhớ lại
Hãy cầm máy đo của bạn lên và tìm dòng chữ nhỏ in cạnh con số. Máy của bạn đang hiện đơn vị nào?
Nếu bạn nói được tên đơn vị đó và nhớ rằng con số của đơn vị kia trông rất khác, nghĩa là bạn đã nắm được phần quan trọng nhất của bài.
Kiểm tra nhanh
Câu 1. Người nhà nhắn cho bạn một con số đường huyết nhưng không ghi đơn vị. Bạn nên làm gì?
- A. Đoán đơn vị theo máy của mình rồi kết luận
- B. Hỏi lại xem con số đó ghi theo đơn vị nào
- C. Tự tính đổi sang đơn vị mà mình quen
- D. Bỏ qua vì hai đơn vị cho ra con số như nhau
Xem giải thích
Đáp án B. Một con số đứng một mình chưa đủ để hiểu, vì cùng một mức đường huyết cho ra hai con số rất khác nhau tùy đơn vị. Đoán đơn vị hoặc tự tính đổi đều có thể dẫn tới hiểu sai rồi xử trí sai.
Câu 2. mg/dL và mmol/L là cùng một con số, chỉ khác cách viết. Đúng hay sai?
Xem giải thích
Sai. Hai đơn vị cùng đo lượng đường trong máu nhưng theo hai thang khác nhau. 3,9 mmol/L và 70 mg/dL là cùng một mức đường huyết được viết bằng hai cách. Hãy nhìn đơn vị trước khi đọc con số.
Nguồn đã được kiểm tra
- Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA). Tiêu chuẩn chăm sóc đái tháo đường năm 2026, phần Mục tiêu đường huyết, hạ đường huyết và cơn tăng đường huyết.
- Bộ Y tế Việt Nam (Cục Quản lý Khám, chữa bệnh). Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị đái tháo đường típ 2. Ban hành năm 2020, sửa đổi năm 2021.
Lưu ý
Nội dung này nhằm mục đích giáo dục sức khỏe. Nội dung không thay thế thăm khám, chẩn đoán hoặc chỉ định của nhân viên y tế. Hãy trao đổi với nhân viên y tế về trường hợp cụ thể của bạn.
Bản in để phát cho người bệnh
Tải bài này dưới dạng tệp Word để in phát tay. Dùng được cho người bệnh không quen đọc trên điện thoại hoặc khi cần đưa tại phòng khám.
Tải bản inBước tiếp theo
Bài tiếp theoKết quả lúc đói, trước ăn và sau ăn khác nhau thế nào?
Nội dung nhằm mục đích giáo dục sức khỏe. Nội dung không thay thế thăm khám hoặc chỉ định của nhân viên y tế. Lưu ý y khoa